Fysiotherapie Douma

Recente maatschappelijke ontwikkelingen leiden tot meer vraag naar ouderenzorg. De vergrijzing van de samenleving heeft tot gevolg dat ouderen in toenemende mate een beroep doen op voorzieningen in de gezondheidszorg. Het overheidsbeleid is er meer en meer op gericht om de eerstelijns-gezondheidszorg te versterken en de mantelzorg te stimuleren. De vraag naar fysiotherapeuten in de Geriatrie zal hierdoor sterk toe nemen.

Wat is Geriatrie?

Geriatrie is de ouderengeneeskunde ofwel het medisch specialisme dat zich bezighoudt met de behandeling van ouderen. Weinig mensen weten wat geriatrie inhoudt. Het onderkennen en herkennen van geriatrische problematiek is een apart specialisme. Dit specialisme moet leiden naar optimale medische zorg voor de oudere. De mensen hebben de ongelukkige neiging te denken dat de oudere niet meer beschikt over al zijn vermogens. Als een jonge man weggaat en vergeten is waar zijn sleutels liggen, betekent dat niets, het is wel grappig. Maar als eenzelfde verstrooidheid voorkomt bij een oudere mens dan zegt men dat zijn geheugen achteruit gaat.

Wat doet de geriatriefysiotherapeut?

De geriatriefysiotherapeut heeft een brede kennis en deskundigheid op het terrein van de ouderdomsziekten. Hij heeft een ruim inzicht en kent nieuwe vaardigheden om de oudere mens optimaal te begeleiden en te behandelen.Mensen die ouder worden en de beweeglijkheid van het lichaam zien afnemen komen doorgaans in aanraking met de geriatriefysiotherapeut. Deze heeft zich gespecialiseerd in de zorg voor kwetsbare groepen met een hoge biologische leeftijd die te maken hebben met complexe problematiek. Het gaat daarbij niet alleen om ouderen, maar ook om patiënten die vanwege hun ziekte, bijvoorbeeld de Ziekte van Parkinson, al verschijnselen kunnen vertonen van ouderdom. De zeventigjarige die bij het tennissen een elleboogblessure oploopt, zal daarentegen bij een algemeen of een sportfysiotherapeut terecht komen. De geriatriefysiotherapeut werkt vanuit zijn specifieke kennis over de doelgroep en de daarbij voorkomende ziektebeelden. De patiënten doen vooral oefentherapie, gericht op het verminderen van klachten bij hun dagelijkse bewegen en het voorkomen van achteruitgang. Tot het werk behoort ook het adviseren en begeleiden van gezinsleden en eventuele mantelzorgers. Omdat de ziektebeelden veelal als chronische ziekten worden aangemerkt, vallen de behandelingen in de meeste gevallen binnen de dekking van de basisverzekering.

Bewegen is goed voor ouderen

Bewegen doet ieder mens, soms omdat dit nodig is om te blijven leven, soms vanwege het plezier wat men er aan beleeft. De kwaliteit van leven wordt voor een deel bepaald door bewegen. Dat positieve effect geldt ook voor de fysieke en geestelijke  gezondheid van mensen. Met bewegen verleng je de gezonde levensverwachting, beïnvloed je vermijdbare sterfte, nivelleer je de gezondheidsverschillen tussen bevolkingsgroepen en verhoog je de kwaliteit van leven vooral bij chronisch zieken en gehandicapten. De manier waarop bewogen wordt verandert in de loop van het leven. Omdat een mens op oudere leeftijd minder in staat is om veel en intensief te bewegen, wordt er minder bewogen. “Rust roest”, oftewel: wie veel beweegt zal de mogelijkheden om te bewegen beter in stand kunnen houden, dan iemand die weinig beweegt. In de huidige tijd en samenleving bestaat het gevaar dat de ouder wordende mensen onvoldoende kunnen bewegen om zelfstandig allerlei dingen in het dagelijks leven te kunnen doen. Bij het bewegen spelen veel aspecten een rol, bijvoorbeeld de kwaliteit van spieren en botten, maar ook motivatie en manier van gedrag. Hoeveel en welke bewegingen we kunnen maken hangt af van enkele factoren zoals uithoudingsvermogen, kracht van de spieren, beweeglijkheid en coördinatie. Kwetsbare ouderen zijn ouderen die door diverse factoren uit balans dreigen te raken of geraakt zijn ten aanzien van hun zelfredzaamheid, maatschappelijke vaardigheden en communicatieve vaardigheden. Het gevolg hiervan is een neerwaartse spiraal van toenemend verlies in functioneren en verdergaande verstoring van de balans tussen draagkracht en draaglast. Er is sprake van steeds grotere zelfzorgtekorten, een toenemende vraag om hulp en de fysiotherapeutische zorg verplaatst zich naar het omgaan met, behandelen van en adviseren bij deze toenemende afhankelijkheid.Tijdelijke immobiliteit gaat op den duur gepaard met een vermindering van functies van het houdings- en bewegingsapparaat, zoals een afname van spierkracht en houdingscoördinatie. Hierdoor verhoogt immobiliteit het risico op een herhaling van vallen en heeft het een negatief effect op de kwaliteit van het leven.

Spierkracht en uithoudingsvermogen bij ouderen

Met het ouder worden gaan spierkracht en conditie achteruit waardoor het soms moeilijker wordt om uw balans te houden. Hierdoor wordt de kans op een valongeval groter. Met voldoende lichaamsbeweging blijft u fit en staat u vaster op uw benen. Tot op zeer hoge leeftijd is het mogelijk om te werken aan uw fitheid. Daarnaast moet het natuurlijk ook leuk zijn om te bewegen. U kunt het beste een activiteit kiezen die goed bij u past, bijvoorbeeld een sport of hobby die u vroeger ook deed.

Waarom is bewegen goed?
Bewegen is goed voor uw gezondheid, bijvoorbeeld voor uw hart en bloedvaten. Maar ook om valongevallen te voorkomen en uw botten sterk te houden. Allemaal zaken die er voor zorgen dat u langer en plezieriger uw dagelijkse bezigheden zelfstandig kunt blijven doen. Hoe oud u ook bent, lichaamsbeweging heeft een gunstig effect op uw spierkracht, uw uithoudingsvermogen, uw lenigheid, uw coördinatie bij het lopen en uw balans. Natuurlijk is het niet voor iedereen eenvoudig om te gaan sporten of gewoon een flink stuk te wandelen. Door onder meer problemen met de longen, pijn in benen en gewrichten en evenwichtsproblemen, is het niet altijd makkelijk om mee te doen bij een vereniging of om zelf het initiatief te nemen om actief te zijn. Ook de angst om te vallen kan u weerhouden om te sporten of een actieve hobby te doen. Het is dan belangrijk dat er goed rekening wordt gehouden met uw veiligheid en uw mogelijkheden. Het moet niet te licht en niet te zwaar worden, maar precies zoals u het plezierig vindt. Ook is het dragen van goed schoeisel belangrijk.

Wat kunt u doen?
Gelukkig is er een aantal mogelijkheden voor mensen op leeftijd om te sporten of anderszins lichamelijk actief te zijn, waarbij rekening wordt gehouden met uw mogelijkheden. U kunt veel verschillende dingen doen die allemaal bijdragen aan het behoud van uw mobiliteit en daarmee aan het voorkómen van valongevallen.

• U kunt in het dagelijks leven activiteiten inbouwen om meer te bewegen, zoals naar de winkel wandelen voor de kleine boodschappen. Als u moeite heeft met lopen kan een loophulpmiddel soms uitkomst bieden.
Naast meer bewegen in het dagelijks leven kunt u natuurlijk ook meer gericht gaan bewegen, zoals bijvoorbeeld bij een sport- of beweeg club. Het kan voor sommigen een voordeel zijn om in een groep te bewegen.

• Bij reguliere sportverenigingen zijn vaak speciale trainingen of avonden voor senioren, die u de mogelijkheid geven om uw geliefde sport of hobby te blijven uitvoeren. Deze groepen richten zich vaak op iets vitalere ouderen. Maar ook als u minder fit bent of bijvoorbeeld een loophulpmiddel gebruikt zijn er mogelijkheden om te bewegen, zoals Meer Bewegen voor Ouderen activiteiten.

• Hoe meer u een sport of een activiteit kiest die een beroep doet op uw balans, des te meer draagt het bij om uw risico van vallen te verkleinen. Dit zijn over het algemeen activiteiten waarbij u in ieder geval ook staand bezig bent, zoals bij gymnastiek of volksdansen. U moet ook zeker plezier hebben in de sport of activiteit die u kiest.

Duizeligheid en evenwicht

Duizeligheid en evenwichtsproblemen kunnen valongevallen en angst veroorzaken. Het is daarom belangrijk om hier iets aan te doen. Op deze pagina staat weergegeven wat duizeligheid is, wat de oorzaken zijn en wat u kan doen om duizeligheid te voorkómen.

Wat is duizeligheid?
Duizeligheid en evenwichtsproblemen worden beschreven als: een oncontroleerbaar gevoel van draaien of bewegen; een licht gevoel in het hoofd; het gevoel flauw te vallen; een onvast gevoel in de benen. Deze gevoelens zijn erg vervelend en zijn soms zelfs een angstige ervaring.

Verschillende oorzaken
Duizeligheid en evenwichtsproblemen kunnen verschillende oorzaken hebben. Niet in alle gevallen is echter een oorzaak aan te wijzen. Dit is met name bij ouderen het geval. Hieronder staat een overzicht van verschillende soorten duizeligheid.

Draaiduizeligheid
Bij draaiduizeligheid heeft u het gevoel dat de omgeving om u heen beweegt. Soms voelt het alsof u zelf beweegt. U kunt ook gaan zweten, bleek wegtrekken of misselijk worden. Deze problemen kunnen te maken hebben met uw evenwichtsorgaan.

Licht gevoel in het hoofd
Een licht gevoel in het hoofd of het gevoel flauw te vallen kan verschillende oorzaken hebben, zoals het snel opstaan uit bed of stoel of door bepaalde medicijnen.
Snel opstaan kan een tijdelijke bloeddrukdaling veroorzaken, waardoor u duizelig wordt. U kunt dit voorkomen door rustig, stap voor stap, op te staan. Door u ergens aan vast te houden heeft u extra stabiliteit.
De volgende medicijnen kunnen duizeligheid veroorzaken: plaspillen, bloeddrukpillen, slaappillen, kalmeringsmiddelen, anti-depressiva, sommige pijnstillers, sommige antibiotica en sommige anti-epileptica. Het kan soms helpen om andere medicijnen te gebruiken als u last heeft van duizeligheid. Pas echter nooit zelf uw medicatie aan, maar doe dit in overleg met uw (huis)arts.
Spanning, angst, somberheid en vermoeidheid kunnen ook voor een licht gevoel in het hoofd zorgen. Andersom kan duizeligheid ook angst veroorzaken.

Onvast gevoel in de benen
Vooral bij ouderen komt een onvast gevoel in de benen voor. Als u zit of ligt is de duizeligheid weg. Verschillende oorzaken spelen hierbij een rol, zoals zwakte van beenspieren, verminderd gevoel in de benen en voeten, slecht zien en bijwerkingen van medicijnen.

Evenwichtsproblemen
Het evenwichtsgevoel wordt vaak minder bij het ouder worden. Als u uw evenwicht verliest is het ook moeilijker om uw lichaamshouding snel aan te passen. Hierdoor valt u sneller. Ook wanneer u slechter ziet of pijn heeft aan heupen, knieën of voeten door gewrichtsslijtage, is het moeilijker uw evenwicht te bewaren.

Wegraking
Bij een wegraking (syncope) verliest u plotseling uw bewustzijn en komt u na enige tijd vanzelf weer bij. Een wegraking kan optreden als gevolg van ‘duizeligheid’. Wanneer dit heeft plaatsgevonden is het belangrijk om contact op te nemen met uw arts voor nader onderzoek.

Wat kunt u doen?
• Met de geriatriefysiotherapeut kunt u oefeningen doen voor het evenwicht en de balans. Sinds 1 januari 2006 kunt u zonder verwijsbriefje naar de fysiotherapeut.
• Overleg bij gebruik van bovenstaande medicijnen met uw arts over bijwerkingen.
• Sta voorzichtig op als u soms duizelig bent bij het opstaan. U kunt bij het opstaan uit bed ook eerst wat oefeningen doen om de bloeddruk op peil te brengen.
• Zorg dat u goed kunt zien.
• Train voor een betere balans, spierkracht en uithoudingsvermogen.
• Het gebruik van een loophulpmiddel kan uitkomst bieden. Bij loophulpmiddel nodig? leest u of u een loophulpmiddel nodig heeft. Onder welk loophulpmiddel? leest u welke loophulpmiddel voor u het meest geschikt is.
• Als u duizelig wordt bij het bukken, kunt u voorkomen dat u moet bukken bij het aan- en uittrekken van schoeisel.